Tarnowski (z Tarnowa) Rafał h. Leliwa (zm. 1372 lub 1373), podkomorzy sandomierski, rycerz pasowany, kasztelan wiślicki.
Był synem Spycimira (zm. 1352, zob.) i jego drugiej żony (wg B. Śliwińskiego), Stanisławy, najpewniej córki Piotra z Bogorii, woj. krakowskiego, siostry arcybp. gnieźnieńskiego Jarosława z Bogorii i Skotnik (zob.), woj. sandomierskiego Wojciecha ze Żmigrodu i woj. krakowskiego Mikołaja z Bogorii (zm. 1338, zob.). Braćmi przyrodnimi T-ego byli Pakosław i Nieustęp, a braćmi rodzonymi Wojciech oraz zapewne Jan Melsztyński (zm. 1380 lub 1381, zob.). T. miał też siostrę Czuchnę, żonę rycerza śląskiego Mirzana z Parchowic; nie wiadomo, czy znany z bulli z r. 1345 Spycimir Spycimirowic to ojciec, czy kolejny brat T-ego. Występujący w literaturze Jarosław Spicymirowic to Pakosław, którego imię błędnie zostało odczytane przez Augustina Theinera.
W lipcu 1349 uzyskał T. od króla Kazimierza Wielkiego zgodę na przeniesienie na prawo średzkie dwóch wsi w ziemi lubelskiej, należących do oprawy jego żony, Dzierżki: Wrotkowa (obecnie część Lublina) i Bełżyc. Ponownie w otoczeniu monarchy pojawił się 4 V 1353 w Wiślicy. Przed 23 I 1356 otrzymał urząd podkomorzego sandomierskiego. Jako podkomorzy zatwierdził 25 VI 1362 w Szewni (zachowana kopia mylnie podaje r. 1372) granice wytyczone między należącą do biskupstwa i kapit. katedralnej krakowskiej wsią Kunów a Prawęcinem, własnością Tomka zwanego Brozecz.
T. regularnie pojawiał się u boku Kazimierza Wielkiego, zwłaszcza podczas jego pobytów w ziemi sandomierskiej, oraz uczestniczył w sądach wiecowych i ziemskich. W Sandomierzu 17 VI 1356 świadkował w królewskim dokumencie nadania prawa magdeburskiego dla Lwowa, w lecie t.r. przebywał na dworze w Krakowie, a 5 X był zapewne obecny przy ustanowieniu przez Kazimierza Wielkiego Sądu Najwyższego Prawa Niemieckiego na zamku w Krakowie (wg S. Kętrzyńskiego dokument spisano dopiero w r. 1368, przydając T-emu tytulaturę z t.r.). Wystąpił jako świadek dokumentów wystawionych w r. 1357 przez króla podczas objazdu ziemi sandomierskiej: 24 III w Opatowie (wg odczytu H. Paszkiewicza z oryginału) lub Pęchowie (wg kopii) oraz 13 VII w Sandomierzu. Ponownie w otoczeniu Kazimierza Wielkiego pojawił się 7 III 1358 w Brzesku oraz 7 VI t.r. w Lublinie, podczas polsko-litewskich pertraktacji pokojowych, na których omawiano przypuszczalnie sprawę małżeństwa księcia szczecińskiego Kazimierza X (Kaźka) z Kenną-Joanną, córką wielkiego księcia lit. Olgierda, a także kwestie graniczne. Zapewne towarzyszył królowi w drodze powrotnej do Krakowa przez Baranów. Obecność T-ego przy królu w Lublinie może świadczyć o poparciu przez niego polityki władcy, który dążył do sojuszu z Litwą. T. wystąpił u boku Kazimierza Wielkiego 18 V 1359 w Sączu, 20 III 1360 w Stopnicy i 14 IV t.r. w Krakowie. Dn. 6 X 1360 pojawił się po raz pierwszy jako rycerz pasowany («strenuus»). W listopadzie t.r. był przy królu w Jadownikach, w styczniu i lutym 1361 załatwiał swe interesy w Krakowie przed wielkorządcą Bodzętą, a 3 XII t.r. przed królem w Sandomierzu. Dn. 19 XII przyjmował na zamku tarnowskim Paszka z Giedczyc, który wystawił tam dokument; wśród jego świadków byli Wojtek z Siedlca i Wojtek z Bożydaru, których można uznać za klientów T-ego. W styczniu 1362 ponownie załatwiał swe sprawy majątkowe w Krakowie, a w lutym t.r. był asesorem wielkorządcy Bodzęty i świadkiem w jego dokumencie. W maju i czerwcu przebywał na dworze w Krakowie.
Najprawdopodobniej 22 VI 1362 gościł T. z bratem Janem na zamku w Tarnowie króla Kazimierza i przybyłych z nim: kaszt. wiślickiego Dobiesława Kurozwęckiego, kaszt. bieckiego Paszka z Bogorii, podsędka sandomierskiego Wilczka z Wrocimowic, kanclerza dobrzyńskiego i kantora sandomierskiego Macieja ze Świeszkowic oraz podczaszego krakowskiego Jana Kołczka z Zakrzowa. W styczniu 1363 wziął udział w posiedzeniu sądu w Sandomierzu; przy królu odnotowany został 3 II t.r. w Krakowie, 23 II w Bieczu i być może 23 XII w Sandomierzu jako Rafał «de Sedlecz» (J. Wroniszewski). W l. 1363–4 kilkakrotnie przyjeżdżał w sprawach majątkowych do Krakowa. Po raz drugi podejmował Kazimierza Wielkiego na zamku tarnowskim 25 VI 1364 i wystąpił jako świadek w wystawionym wówczas dokumencie obok m.in. stolnika sandomierskiego Jana Borka, kaszt. sądeckiego Zawiszy z Kowali, star. sądeckiego Piotra ze Szczekocin (często świadkującego w dokumentach różnych wystawców dla T-ego), marszałka dworu Pełki z Kościelca i żupnika wielickiego Piotra Winricha. W październiku t.r. wystąpił jako świadek w dokumencie sędziego i podsędka w Sandomierzu oraz w królewskim dyplomie wystawionym w Szydłowie. Na początku r. 1365 gościł na zamku tarnowskim Pełkę z Galowa; wśród świadków dokumentu wystawionego wówczas przez Pełkę byli: Piotr z Dziewina, Świętosław Górka z Dąbrowy, Paszko z Sędziszowa, Boksa z Orłowa, Strasz z Kobierzyna oraz Sławobor, rektor kościoła w Wielowsi i pisarz dworu T-ego. W l. 1365–6 był T. aktywny w sprawach lokalnych, uczestnicząc w wiecach i rokach sądowych w Wiślicy, Sandomierzu i Krakowie; 4 V 1366 świadkował w Kurzelowie w dokumencie wielkorządcy krakowskiego Bodzęty. W tym czasie spotykał się kilkakrotnie z monarchą w Krakowie, Niepołomicach, Żarnowcu, Miechowie, Opatowcu, Wiślicy i Sandomierzu.
Po awansie wiosną 1366 brata Jana na kaszt. krakowską niewątpliwie wzmocniła się pozycja T-ego wśród panów małopolskich. Zawierając t.r. pokój z książętami lit. władca wyznaczył go, a także szwagra jego żony, kaszt. lubelskiego Grota z Chrobrzan, na sędziów polsko-litewskiego sądu mieszanego, utworzonego wówczas w Horodle nad Bugiem dla rozpatrywania sporów granicznych. Ponownie przy boku króla T. pojawił się 5 XI 1366 w Niepołomicach, skąd 10 XI t.r. udał się z nim do Krakowa, a w lutym i marcu r.n. przebywał w otoczeniu monarchy w Bieczu i Krakowie. Wiosną 1368 zabiegał z bratem Janem o utrzymanie posiadanych zapisów na żupie bocheńskiej, przedstawiając bliżej nieznany dokument zarządu żupniczego, uprawniający ich do pobierania kopy gr. tygodniowo z szybu krakowskiego; zapis ten prawdopodobnie uzyskał ich ojciec lub wypłaty te były związane z zasiadaniem braci w królewskiej radzie dla żup solnych. Król anulował jednak przywilej, wykorzystując fakt, że czynsz ten nie został wpisany do rejestru żupniczego. Dn. 9 V t.r. uczestniczył T. w wiecu sądowym w Krakowie.
W r. 1369 został T. kaszt. wiślickim (informacja o jego wystąpieniu z tym tytułem w Krakowie 7 XI 1368 wynika z błędnego datowania dokumentu przez wydawcę). Z pewnością urząd ten posiadał 10 III 1369, bawiąc w Krakowie u boku króla, z którym następnie był 13 III t.r. w Żarnowcu, a 15 III w Olsztynie koło Częstochowy. W kwietniu uczestniczył w zjeździe na Mazowszu, podczas którego doszło zapewne do ślubu księcia Kazimierza słupskiego z Małgorzatą, córką księcia Siemowita III, oraz adopcji Kazimierza przez króla polskiego. Jako jedyny Małopolanin świadkował 10 IV w Płocku w królewskim przywileju dla wrocławskiego opactwa św. Wincentego, 12 IV dotarł z monarszym orszakiem do Łowicza, a w dn. 16–20 IV był w Radomiu. T.r. kilkakrotnie został też wymieniony w dyplomach władcy wystawionych w Krakowie. Na początku stycznia 1370 wystąpił w listach świadków dokumentów sądu sandomierskiego, a w lipcu t.r. przebywał w otoczeniu króla w Wiślicy. Ostatni raz u boku Kazimierza Wielkiego został poświadczony 6 VIII w Krakowie. Ponownie w Krakowie pojawił się 7 I 1371, świadkując w dokumencie sądowym. Możliwe, że spadek aktywności T-ego wiązał się z pogorszeniem jego stanu zdrowia, bowiem wiosną t.r. starał się o pełną absolucję na wypadek śmierci.
Podobnie jak brat Jan, popierał T. sukcesję Ludwika Andegaweńskiego na tron polski, a później rządy regencyjne Elżbiety Łokietkówny; należał do umiarkowanego odłamu stronnictwa andegaweńskiego. W kwietniu 1372 pojawił się z bratem w otoczeniu królowej Elżbiety w Krakowie. Z Kurozwęckim, jego synem Zawiszą oraz marszałkiem Kołczkiem towarzyszył królowej w podróży do Wielkopolski, przedsięwziętej dla uspokojenia tej dzielnicy oraz pozyskania zwolenników dla polityki węgierskiej. Zapewne przebywał u boku władczyni w Pyzdrach, a następnie w Poznaniu, gdzie w procesie przeciw Janowi z Czarnkowa świadkował 10 VI t.r. w dokumencie wyroku sądu komisarskiego. Dn. 23 VI przebywał z dworem królowej w Kruszwicy, skąd udał się do Małopolski. W tym czasie wszedł w skład powołanego na żądanie Małopolan sądu komisarycznego, którego zadaniem miała być restytucja dóbr skonfiskowanych przez Kazimierza Wielkiego. Z bratem towarzyszył królowej w drodze na Węgry, do granicy Król. Pol., 18 VII świadkował w jej dokumencie wystawionym w Czchowie.
Jeszcze za życia ojca posiadał T. wsie w ziemi lubelskiej. W wyniku działu dóbr przeprowadzonego z bratem Janem otrzymał klucz tarnowski obejmujący m. Tarnów z zamkiem na górze św. Marcina oraz wsie: Tarnowiec, Skrzyszów, połowę Łękawicy, Szynwałd zwany Mnich, Podgrodzie, Keiserwald (Kezeyrswald, potem Kieyden), a prawdopodobnie także Rzędzin (poświadczony w r. 1361). Przed sądem krakowskim wygrał między l. 1358 a 1362 (dokument niedatowany) proces z Wincentym z Koszyc o brzeg rzeki Białej oraz groblę i jezioro z wyspą, położone między Koszycami a Tarnowcem. W lutym 1362 uzyskał sądownie trzecią część młyna pod Tarnowem. Najpóźniej latem 1363 wszedł w posiadanie wójtostwa tarnowskiego, w zamian za spłatę długów dotychczasowego wójta Jakuba (Jakusza), syna Stepka. Król 11 XI t.r. zasądził od T-ego, jako posiadacza tego wójtostwa, 230 grzywien gr praskich na rzecz jednego z wierzycieli, Żyda Lewka. T. spłacił zasądzoną sumę w grudniu i otrzymał monarsze skwitowanie; ostateczne potwierdzenie prawa do wójtostwa otrzymał od Kazimierza Wielkiego 25 VI 1364 w Tarnowie. W grudniu 1361 powiększył majątek o Gruszów (zapewne późniejszy folwark koło Rzochowa w pow. pilzneńskim), który nabył od Elżbiety, żony Wojciecha Czeleja, i jej szwagra Paszka zwanego Trestką z Giedczyc za 300 grzywien gr praskich i zagrodę w Rzędzinie. Transakcję sfinalizowano dopiero w styczniu 1365 na wiecu w Sandomierzu, po rezygnacji ze wsi przez Pachnę, żonę Paszka; ważność tego zakupu król uznał 26 IV t.r. Od stycznia 1361 do listopada 1366 wykupił T. za łączną sumę 1051 grzywien gr praskich działy kilkudziesięciu drobnych właścicieli w Krzeszowicach (Krzyszowice, obecnie Skrzeszowice) oraz karczmę. Od Michała z Kielanowa nabył ok. r. 1362 część Zalasowa (na południowy-wschód od Tarnowa) za 30 grzywien gr praskich oraz połowę łanu w Rzędzinie. W lutym 1364 porozumiał się z opatem tynieckim Janem, który za 50 grzywien gr praskich sprzedał mu należącą do klasztoru część we wsi Pawęzów (na północ od Krzeszowic). Od sióstr Krystyny, żony Dobiesława, Setki, żony Setega (Sieciecha), dziedziczek z Małoszowa, i Jachny, żony Andrzeja z Chmielowa, kupił w maju 1364 ich części w Stanisławicach koło Bochni; dwóm pierwszym dał pole i niwę w Rzędzinie, a trzeciej 500 grzywien gr praskich i niwę. Kilka kolejnych wsi wziął w zastaw: w r. 1360 od kantora gnieźnieńskiego Świesława h. Bogoria jego część w Kantorowicach koło Krakowa za 40 grzywien gr polskich, a w r. 1365 od Wojciecha z Siedlca jego część tej wsi (obecnie Sielec koło Wielowsi, na południe od Sandomierza) z karczmą za 30 grzywien gr praskich; transakcje te zatwierdził król w r. 1369. W drodze zastawu przejął T. w r. 1365 od Pełki z Galowa za 140 grzywien gr praskich Trześnię i część Rzochowa nad Wisłoką.
T. dysponował znaczną gotówką i unikał zadłużania majątku, lecz mimo to jego działalność fundacyjna była skromna. W r. 1359 planował sprowadzić do Tarnowa franciszkanów i wybudować im klasztor z kościołem p. wezw. Świętej Trójcy, jednak zamiaru tego nie zrealizował. Ufundował na zamku tarnowskim w kaplicy p. wezw. Wniebowzięcia NMP altarię Świętego Krzyża; erygowana została w r. 1362 przez bp. Bodzętę, który uposażył ją dziesięcinami należącymi do stołu biskupiego ze wsi Koszycka Wola i Łękawica, nakładając na altarystę obowiązek rezydencji oraz przyjęcia święceń kapłańskich w ciągu roku od objęcia beneficjum. T. w r. 1363 starał się o papieski przywilej odpustowy dla kościoła zamkowego. Pod koniec życia popadł w konflikt z bp. krakowskim Florianem Mokrskim o dziesięciny, które, wzorem ojca, uiszczał w formie pieniężnej; ponieważ wg biskupa nie rekompensowało to ich realnej wartości, domagał się on oddawania dziesięciny snopowej w pełnym wymiarze, a umowę swego poprzednika z Tarnowskim seniorem uznawał za niewiążącą. Wobec oporu T-ego, biskup w r. 1372 skierował skargę do Stolicy Apostolskiej. T. wyroku nie doczekał. Zmarł po 18 VII 1372 a przed 10 V 1373, kiedy kaszt. wiślicką posiadał już Otto z Pilicy (Pilczy).
Żoną T-ego (już przed lipcem 1349) była Dzierżka (zm. po 2 I 1385), dawniej identyfikowana z córką lub wnuczką Dzierżykraja (Dzierżka) h. Mądrostki z Wielowsi, Węgrzynowa i Jasieńca; Jan Wroniszewski wykazał jednak, że Dzierżek pochodził z rodu Janinów, a Dzierżka była jego wnuczką. W r. 1352 Dzierżka przeprowadziła podział dóbr z siostrą Hanką, żoną Grota z Chrobrzan h. Rawa; poza połową łowiska otrzymała wieś parafialną Wielowieś (pow. sandomierski), gdzie miała rezydencję, oraz Pęcławice w parafii Włostów (pow. radomski). Pretensje do tej ostatniej wsi zgłosiły w r. 1353 Sędochna, córka Pełki, niegdyś kaszt. lubelskiego, a w. r.n. Świętosława z Siedlca, obie pochodzące z rodu Janinów; ich roszczenia oddalił sąd sandomierski. W obu sprawach Dzierżkę reprezentował jej krewny, Świętosław zwany Górką z Dąbrowy h. Janina, sąsiad i zarazem klient Tarnowskich. W r. 1362 Dzierżka wygrała w sądzie proces z Piotrem z Bogorii i jego bratem Prokopem o jaz na rzece Wiśle koło Wielowsi. Możliwe, że odziedziczyła część Trześni i Siedlca (Wroniszewski) i kontynuowała podjęte przez męża przejmowanie Siedlca z rąk drobnych właścicieli. W r. 1373 wzięła w zastaw za 10 grzywien od Tomka, syna Stanisława z Kożuchowa, jego część macierzystą, a w r. 1377 część tej wsi za 80 grzywien od Klary, żony Mirosława z Pisar, wdowy po Wojciechu z Siedlca. Powstały ok. r. 1374 spór między Dzierżką a jej siostrą o świadczenia, które chłopi z Grębowa winni byli dziedzicom Wielowsi, rozstrzygnęła w styczniu 1375, na prośbę Dzierżki Elżbieta Łokietkówna przyznając jej i jej potomkom daniny w miodzie i owsie (tzw. pokow i osep) od kmieci z Grębowa i Sobowa oraz prawo wrębu do lasów królewskich star. sandomierskiego. Nadanie uzasadniono «służbami» Dzierżki; wydany wówczas dokument może świadczyć o przychylności królowej dla Dzierżki, która utrzymywała bliskie kontakty z dworem. Gdy w r. 1376 wyruszyła ze świtą ze swej wielowiejskiej siedziby do Krakowa na powitanie wracającej z Węgier królowej, została zaatakowana przez Litwinów, którzy najechali Małopolskę. Bronionej przez własną czeladź Dzierżce udało się przeprawić łodzią przez Wisłę i dotrzeć do Sandomierza. W r. 1383 prowadziła spór z Przybkiem i Śmichną z Przybysławic o łąkę przed karczmą we Wrotkowie, rozstrzygnięty na jej korzyść przez star. lubelskiego Włodka. Pod koniec życia wzięła w zastaw od Marcina Baniowskiego wsie «Solinice», «Balnową» i Podole. Synami T-ego i Dzierżki byli: Jan (zm. 1409, zob.) i Spycimir (Spytek) (zm. 1395 lub 1396, zob.).
Starsza literatura błędnie utożsamiała T-ego z Rafałem, kaszt. wiślickim (1354–5), którego Wroniszewski zidentyfikował ostatnio jako Rafała (zm. przed 6 II 1356), syna Warsza z Michowa h. Rawa.
Dworzaczek; Encyklopedia Tarnowa, Tarnów 2010 s. 355; Katalog dokumentów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Dokumenty z lat 1276–1979, Wr. 1999; Katalog dokumentów pergaminowych Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Dokumenty z lat 1113–1571, Wr. 1966 cz. 1; Niesiecki, IX; PSB (Rzeszowski Jan); Paprocki; Piekosiński, Rycerstwo, III; Słown. hist.-geogr. ziem pol., V (Gruszów); Słownik staropolskich nazw osobowych, Wr. 1974–6 IV; Urzędnicy, IV/1; – Bańburski K., Tarnów. Narodziny miasta, Tarnów 2000; Bieniak J., Rozmaitość kryteriów badawczych w polskiej genealogii średniowiecznej, w: Genealogia. Problemy metodyczne w badaniach nad polskim społeczeństwem średniowiecznym na tle porównawczym, Red. J. Hertel, Tor. 1982 s. 147–8; Błaszczyk G., Dzieje stosunków polsko-litewskich od czasów najdawniejszych do współczesności, P. 1998; Boda P., W poszukiwaniu początków Tarnowa, Opole 2013 s. 23–4; Bubczyk R., Kariera rodziny Kurozwęckich w XIV wieku. Studium z dziejów powiązań polskiej elity politycznej z Andegawenami, W. 2002; tenże, Obraz działalności politycznej panów krakowskich w Kronice Janka z Czarnkowa, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, Red. S. K. Kuczyński, W. 2001 IX 147; Dąbrowski J., Elżbieta Łokietkówna, „Rozpr. AU Wydz. Hist.-Filoz.”, S. II, T. 32: 1914 s. 385, 397, 400; tenże, Ostatnie lata Ludwika Wielkiego 1370–1382, Kr. 1918; Drelicharz W., Kolegiata wiślicka jako miejsce wizualnego dialogu monarchy ze społeczeństwem w XIV–XV wieku, w: Przeszłość jest czasem narodzin. Z dziejów Wiślicy i jej związków z Krakowem. Materiały z sympozjum historycznego zorganizowanego w Wiślicy, 23 października 2005 roku, Red. A. Waśko, J. Smołucha, Kr. 2006 s. 41–2, 49, 52–3; Dworzaczek W., Leliwici Tarnowscy. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego wiek XIV–XV, W. 1971; Dzieje Lubelszczyzny, Oprac. S. Wojciechowski i in., W. 1986 IV 169; Friedberg M., Rozsiedlenie rodów rycerskich w województwie sandomierskim w wieku XV, „Pam. Świętokrzyski” R. 1: 1930 (1931) s. 88; Gawęda S., Możnowładztwo małopolskie w XIV i w pierwszej połowie XV wieku. Studium z dziejów rozwoju wielkiej własności ziemskiej, Kr. 1966; Kronenberg F., Rola polityczna panów z Kurozwęk, „Mies. Herald.” R. 17: 1938 nr 10 s. 154; Kumor B., Prepozytura tarnowska, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kośc.” T. 12: 1966 s. 250–1; Kurtyka, Tęczyńscy; Kurtyka J., Odrodzone Królestwo. Monarchia Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego w świetle badań, Kr. 2001 s. 98, 101, 199–200; Leniek J., Kronika OO. Bernardynów w Tarnowie, Tarnów 1894; Leo A., Tarnowskie kościoły. Wszystkie od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, czyli od Góry św. Marcina do „Falklandów”, Tarnów 2000 s. 14; Marciniak-Kajzer A., Fundacje architektoniczne małopolskich Leliwitów, Ł. 2001; Marzec A., Krąg rodzinny arcybiskupa Janusza Suchywilka, „Geneal. Studia i Mater. Hist.” T. 8: 1996 (2000) s. 15–16; tenże, Rex caput regni. Rola króla w funkcjonowaniu instytucji państwowych w Polsce XIV wieku, w: Król w Polsce XIV i XV wieku, Red. A. Marzec, M. Wilamowski, Kr. 2006 s. 233; tenże, Urzędnicy małopolscy w otoczeniu Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego (1305–1370), Kr. 2006; Mateszew S., Osadnictwo i stosunki własnościowe w powiecie dąbrowskim do końca XVIII wieku, w: Dąbrowa Tarnowska. Zarys dziejów miasta i powiatu, W. 1974 s. 67; Mateszew S., Sikora F., Osadnictwo i stosunki własnościowe w regionie tarnowskim do końca XVI wieku, w: Tarnów. Dzieje miasta i regionu. Czasy przedrozbiorowe, Red. F. Kiryk, Z. Ruta, Tarnów 1981 I 103, 108, 110, 123, 127–8, 134, 165; Moskal K., In castro nostro Tarnoviensi. Zamek tarnowski jako rezydencja, warownia, i centrum administracyjno-gospodarcze dóbr Tarnowskich, Tarnów 2004 s. 15–16; tenże, Leliwici z Melsztyna i ich zamki, Nowy Sącz 2007 s. 28–30; Nowak B., Ród Porajów w Małopolsce w średniowieczu, Kr. 2009; Pakulski J., Kulisy sprawy Jana z Czarnkowa, w: Genealogia. Rola związków rodzinnych i rodowych w życiu publicznym w Polsce średniowiecznej na tle porównawczym, Red. A. Radzimiński, J. Wroniszewski, Tor. 1996 s. 42–3, 48, 57–8; Paszkiewicz H., Polityka ruska Kazimierza Wielkiego, W. 1925 s. 186, 233; Poniewozik L., Kościelne początki Tarnowa, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kośc.” T. 102: 2014 s. 193, 201; Rajman J., Kaplice w zamkach rodowych Leliwitów i Toporów w Małopolsce w XIV–XVI wieku, w: Narodziny Rzeczypospolitej. Studia z dziejów średniowiecza i czasów wczesnonowożytnych, Red. W. Bukowski, T. Jurek, Kr. 2012 I 403, 410, 414–15; Sikora F., Dzieje osadnictwa i własności w regionie brzeskim, w: Brzesko. Dzieje miasta i regionu, Red. F. Kiryk, J. Lach, Brzesko 2006; Sochacka A., Własność ziemska w województwie lubelskim w średniowieczu, L. 1987; Śliwiński B., O pochodzeniu kasztelana krakowskiego Spycimira z Tarnowa w świetle najnowszych badań nad genealogią jego rodziny, w: Venerabiles, nobiles et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej. Prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Bieniakowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin i czterdziestopięciolecie pracy naukowej, Tor. 1997 s. 271–80; Tarnowski S., Genealogia Tarnowskich, Melsztyńskich i Jarosławskich herbu Leliwa, Lw. 1912; Tęgowski J., Krąg rodzinny Jarosławia Bogorii, w: Genealogia. Polska elita polityczna w wiekach średnich na tle porównawczym, Red. J. Wroniszewski, Tarnów 1993 s. 131, 134; Wdowiszewski Z., Ród Bogorjów w wiekach średnich, „Roczn. Tow. Herald.” R. 9: 1928–9 s. 31; Wroniszewski J., Nobiles Sandomirienses. Rody Dębnów, Janinów, Grzymałów, Doliwów i Powałów, Kr. 2013; tenże, Ród Rawiczów. Warszowice i Grotowice, Tor. 1992; Zarewicz L., Leliwita Spicimir kasztelan krakowski praojciec Melsztyńskich i Tarnowskich (1312–1352) oraz monografia Melsztyna, Kr. 1890 s. 14, 62–4; – Akta grodz. i ziem., II, III, VIII; Arch. Sanguszków, II; Bull. Pol., II; Cod. Pol., III; Długosz, Annales, IX, X; Dok. sądu ziem. krak.; Kod. katedry krak., cz. 1, 2; Kod. m. Kr., cz. 1; Kod. maz. (Lubomirskiego); Kod. Mpol., I, III; Kod. tyniecki, I; Kod. Wielkiej Pol.; Kod. Wpol., III, VI; Mon. Pol. Hist., II (Kronika Jana z Czarnkowa); Matricularum summ., IV/3; Sprawozdanie Dyrekcji Gimnazjum w Tarnowie za rok 1893/4, Tarnów 1894 s. 8; Starod. prawa pol. pomn., I; Vet. Mon. Pol., I; Zbiór dok. katedry i diec. krak., cz. 1 nr 59 s. 83; Zbiór dok. mpol., cz. 1 nr 57, 58, 78, 100, 106, 111, 114, 117, 128, cz. 4 nr 953, 959, 974, 983, 999, 1001, cz. 8 nr 2531, 2532; – AGAD: dok. perg. nr 2021, 5020, 6492, 7228.
Renata Trawka